डेंग्यू प्रतिबंधाकरिता लातूर महानगरपालिका अ‍ॅक्शन मोडवर!

लातूर (प्रतिनिधी)

डेंग्यू प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांचा महत्त्वाचा भाग म्हणून आयुक्त श्रीमती मानसी, लातूर शहर महानगरपालिका यांच्या आदेशानुसार आणि उपायुक्त डॉ. पंजाबराव खानसोळे यांच्या मार्गदर्शनानुसार लातूर शहरामध्ये अबेटिंग मोहीम राबवण्यात येत आहे. या मोहिमेमध्ये महानगरपालिकेच्या आरोग्य विभागातील २०३ आशा स्वयंसेविका, ४६ आरोग्य सेविका आणि १६ आरोग्य कर्मचारी पुरुष यांचा सहभाग असणार आहे. या मोहिमेमध्ये घरोघरी जाऊन डास उत्पत्तीच्या ठिकाणांचे सर्वेक्षण करण्यात येणार असून आढळलेली डास उत्पत्तीचे ठिकाणी शक्यतो नष्ट करणे किंवा तसे शक्य नसल्यास त्या पाण्यामध्ये औषध टाकने, प्रसंगी वारंवार डास उत्पत्तीचे ठिकाणे आढळून येणाऱ्या ठिकाणी संबंधितांना सूचना पत्र देणे, ही कामे केली जाणार आहेत. यासोबतच शहरामध्ये डासांवर नियंत्रण आणण्यासाठी प्रसंगी धूरफवारणी देखील केली जाणार आहे.
सन २०२४ या वर्षात आरोग्य विभाग लातूर मनपा मार्फत संशयित डेंग्यू रुग्ण यांचे एकूण १६९३ रक्तजल नमुने संकलित करून त्यांची सेन्टेनल लॅब येथे डेंग्यू तपासणी करण्यात आली होती, त्यापैकी लातूर शहरातील ९३५ रुग्णांपैकी ३१९ रुग्णांचे रक्तजल नमुने डेंग्यू करिता पॉझिटिव्ह आले होते. परंतु यावर्षी डेंग्यू रोगाचा प्रादुर्भाव शहरामध्ये आणखी कमी करण्याच्या दृष्टीने विविध उपाययोजना राबवण्यात येणार आहेत. सर्वात महत्त्वाचे नागरिकांनी देखील जागरूक राहून आपल्या स्तरावरील प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांचा सुयोग्य वापर केला पाहिजे, असे मत लातूर महानगरपालिकेचे वैद्यकीय आरोग्य अधिकारी डॉ. शंकर भारती यांनी व्यक्त केले.
डेंग्यू विषयी महत्त्वाचे: डेंग्यू झालेल्या बहुतेक लोकांना सर्वात सामान्य लक्षणे म्हणजे उच्च ताप, डोकेदुखी, अंगदुखी, मळमळ आणि पुरळ . बहुतेक लोक १-२ आठवड्यात बरे होतात. काही लोकांना गंभीर आजार होतो आणि त्यांना रुग्णालयात उपचारांची आवश्यकता असते.गंभीर प्रकरणां मध्ये, डेंग्यू प्राणघातक ठरू शकतो.
विशेषतः दिवसा डास चावणे टाळून तुम्ही डेंग्यूचा धोका कमी करू शकता. डेंग्यूवर सध्या कोणताही विशिष्ट उपचार नसल्याने लक्ष्मणानुसार उपचार केले जातात.
प्रामुख्याने ताप, डोकेदुखी, डोळ्याच्या मागील बाजूस तीव्र वेदना, थकवा, अंगदुखी, लालसर रंगाची लघवी होणे, इत्यादी लक्षणे असू शकतात.दुसऱ्यांदा संसर्ग झालेल्या व्यक्तींना गंभीर डेंग्यूचा धोका जास्त असतो.
ताप कमी झाल्यानंतर डेंग्यूची गंभीर लक्षणे अनेकदा दिसून येतात, जसे की, तीव्र पोटदुखी, सतत उलट्या होणे, जलद श्वास घेणे, हिरड्या किंवा नाकातून रक्त येणे, थकवा, अस्वस्थता, उलट्या किंवा मल मध्ये रक्त येणे,
खूप तहान लागणे, फिकट आणि थंड त्वचा, अशक्तपणा जाणवणे.ही गंभीर लक्षणे असलेल्या लोकांनी ताबडतोब काळजी घ्यावी.बरे झाल्यानंतर, डेंग्यू झालेल्या लोकांना अनेक आठवडे थकवा जाणवू शकतो.
निदान आणि उपचार-डेंग्यूवर कोणताही विशिष्ट उपचार नाही. लक्षणानुसार उपचार करण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाते. डेंग्यू तापाच्या बहुतेक प्रकरणांमध्ये घरी उपचार करता येतात.वेदना नियंत्रित करण्यासाठी अ‍ॅसिटामिनोफेन (पॅरासिटामॉल) चा वापर केला जातो. इबुप्रोफेन आणि अ‍ॅस्पिरिन सारखी नॉन-स्टेरॉइडल अँटी-इंफ्लेमेटरी औषधे टाळली जातात, कारण ती रक्तस्त्राव होण्याचा धोका वाढवू शकतात.
गंभीर डेंग्यू असलेल्या लोकांना अनेकदा रुग्णालयात दाखल करावे लागते.संसर्ग -डासांच्या चाव्याव्दारे संक्रमण होत असल्याचे आढळून आले आहे. डेंग्यू विषाणू संक्रमित मादी डासांच्या चाव्याव्दारे मानवांमध्ये पसरतो, प्रामुख्याने एडीस एजिप्ती डास. एडीस वंशातील इतर प्रजाती देखील वाहक म्हणून काम करू शकतात, परंतु त्यांचे योगदान सामान्यतः एडीस एजिप्तीपेक्षा दुय्यम असते.
प्रतिबंध आणि नियंत्रण -डेंग्यू पसरवणारे डास दिवसा सक्रिय असतात.खालील गोष्टी वापरून डासांच्या चावण्यापासून स्वतःचे संरक्षण करून डेंग्यू होण्याचा धोका कमी करा: -शक्य तितके शरीर झाकणारे कपडे;दिवसा झोपण्यासाठी मच्छरदाण्या वापराव्यात, तर कीटकनाशक फवारलेल्या जाळ्या वापराव्यात;खिडकीचे पडदे;डास प्रतिबंधक; आणि कॉइल आणि व्हेपोरायझर. डासांची पैदास रोखता येते:पर्यावरणीय व्यवस्थापन आणि सुधारणांद्वारे डासांना अंडी घालणाऱ्या अधिवासात प्रवेश करण्यापासून रोखणे;घनकचऱ्याची योग्य प्रकारे विल्हेवाट लावणे आणि पाणी साठवू शकणारे कृत्रिम मानवनिर्मित अधिवास काढून टाकणे;आठवड्यातून एकदा घरगुती पाणी साठवणूक भांडी झाकणे, रिकामे करणे आणि स्वच्छ करणे;बाहेरील पाणी साठवण्याच्या भांड्यांमध्ये योग्य कीटकनाशके वापरणे.जर तुम्हाला डेंग्यू झाला तर हे महत्वाचे आहे: -विश्रांती;भरपूर द्रवपदार्थ प्या;वेदनांसाठी अॅसिटामिनोफेन (पॅरासिटामॉल) वापरा;इबुप्रोफेन आणि अॅमस्पिरिन सारख्या नॉन-स्टेरॉइडल अँटी-इंफ्लेमेटरी औषधे टाळा; आणि गंभीर लक्षणे दिसल्यास लवकरात लवकर डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.तरी नागरिकांनी देखील डेंगी आजाराच्या प्रतिबंधाकरिता वैयक्तिक पातळीवरून सक्रिय सहभाग नोंदवून आपला खारीचा वाटा उचलावा आणि या राबवण्यात येणाऱ्या अबेटिंग मोहिमे करिता आपल्या घरी किंवा परिसरात येणाऱ्या आरोग्य कर्मचाऱ्यांना सहकार्य करण्याचे आवाहन लातूर महानगरपालिकेमार्फत करण्यात आले आहे.